พื้นฐาน Carbon Footprint องค์กร: Scope 1, 2 และ 3 สำหรับธุรกิจไทย
บัญชีก๊าซเรือนกระจกที่น่าเชื่อถือเริ่มจากขอบเขตที่ชัด ข้อมูลกิจกรรมที่สม่ำเสมอ และความเข้าใจ emissions ทั้งทางตรง พลังงาน และห่วงโซ่คุณค่า
Carbon Footprint องค์กรคือบัญชีก๊าซเรือนกระจกขององค์กร ใช้ตอบคำถามว่า emissions เกิดจากที่ไหน จุดไหนลดได้มากที่สุด และข้อมูลใดพร้อมสำหรับการเปิดเผยหรือทวนสอบ
Scope 1 คือการปล่อยทางตรงจากแหล่งที่องค์กรเป็นเจ้าของหรือควบคุม เช่น เชื้อเพลิงใน boiler เครื่องกำเนิดไฟฟ้า รถบริษัท และสารทำความเย็นรั่วไหลจากระบบปรับอากาศหรือทำความเย็น
Scope 2 คือการปล่อยทางอ้อมจากไฟฟ้า ไอน้ำ ความร้อน หรือความเย็นที่ซื้อมา สำหรับสำนักงาน อาคารพาณิชย์ และโรงงานในไทย ไฟฟ้ามักเป็นแหล่งข้อมูลชุดแรกที่ควรวัด ทีมต้องมีบิลไฟ ข้อมูลมิเตอร์ และ emission factor ที่เหมาะสม
Scope 3 คือการปล่อยทางอ้อมอื่นในห่วงโซ่คุณค่า เช่น สินค้าและบริการที่ซื้อ การขนส่ง ของเสีย การเดินทางธุรกิจ การเดินทางของพนักงาน สินทรัพย์เช่า การใช้ผลิตภัณฑ์ที่ขาย และการลงทุน Scope 3 มักยากที่สุด เพราะข้อมูลจำนวนมากอยู่กับคู่ค้า ลูกค้า หรือผู้ให้บริการ
จุดเริ่มต้นที่เหมาะสมไม่ใช่การไล่หาข้อมูลสมบูรณ์แบบ แต่คือกำหนดขอบเขตองค์กร ระบุกิจกรรมหลัก เก็บข้อมูลให้ครบหนึ่งปี และบันทึกสมมติฐาน จากนั้นจัดลำดับแหล่ง emissions ตามความมีนัยสำคัญ คุณภาพข้อมูล และโอกาสลดจริง
บัญชีคาร์บอนที่ดีควรนำไปสู่การตัดสินใจ เมื่อ baseline นิ่ง องค์กรสามารถเชื่อมต่อข้อมูลกับการประหยัดพลังงาน การซื้อพลังงานหมุนเวียน การปรับจัดซื้อ การวางแผน logistics และการทำงานกับ supplier ได้ นี่คือการเปลี่ยนรายงานคาร์บอนให้เป็น roadmap ลด emissions